Temiz Suya Erişim ve Su Tasarrufu

BM Genel Kurulu’nun 2015 yılında aldığı kararla, güvenilir ve temiz içme suyuna ulaşım bir “insan hakkı” kabul edilmiştir, peki bu hakkı ne kadar kullanıyoruz?

Temiz Suya Erişim ve Su Tasarrufu

Suya Erişime Dair Dehşet Verici Sayılar

Sağlıklı ve temiz içme suyu temel bir insan hakkı olarak kabul ediliyor ancak Birleşmiş Milletler'e bağlı UNESCO ve Dünya Sağlık Örgütü'nün hazırladığı 2019 Dünya Su Raporuna göre 2,2 milyar insanın temiz su kaynaklarına düzenli erişimi yok, hatta 785 milyonun insanın yarım saatlik yürüme mesafesinde bile ulaşabilecekleri bir temiz su kaynağı bulunmuyor, yarım saatlik bir mesafede temiz içme suyuna erişebilen insan sayısı 1,8 milyar. 4,3 milyar insan ise sıhhi tesisat kullanmıyor. 3 milyar insan evde sabun ve su ile ellerini yıkayamıyor. 950 milyon insan tuvalet olarak açık alanları kullanıyor. Temiz su kaynaklarının azlığı, atık su tesisatı ve hijyenik koşulların yokluğu nedeniyle her yıl beş yaş altı 297 bin çocuk ishale bağlı rahatsızlıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.

Kısacası bu rapora göre, Dünya’da ki her 10 kişinin 3’ünün evinde kullanılır durumda temiz su bulunmuyor, her 10 kişiden 6’sı sıhhi temizlik ve hijyen hizmetleri alamıyor. 

.

Gelecekte Dünyayı Ne Bekliyor?

Aslında Dünya'nın yüzde 70'i suyla kaplı ve bu suyun miktarı 1,386,000,000 kilometre küp, üstelik bu miktar değişmiyor, yani azalmıyor ancak bu suyun yüzde 97,5'i tuzlu su olduğundan insan tüketimine uygun değil. Kalan %2,5'in yarısından fazlası da kutup bölgelerinde özellikle de Antarktika'da yer alıyor. Hem dünya nüfusu hem de dünya sıcaklığı arttığı için tatlı su sorunu yaşanıyor. Yukarıdaki dehşet verici sayılara rağmen su kaynaklarının kısıtlı olması ve artan çevre kirliliği ile iklim değişikliği nedeniyle 2050 yılına kadar suya ihtiyacın %50 oranında artması bekleniyor. Tatlı suyun yüzde 70'i tarımda kullanılıyor. Artan nüfusu beslemek için gıda üretimi 2035'e kadar yüzde 70 artacak, bu suyun kullanımının da aynı oranda artması demek.Tatlı suyun %30'u ise sanayi ve içme suyu olarak kullanılıyor ki bu kullanımda %50 civarında artacak ancak Dünya üzerinde mevcut tüketim devam ettiği sürece bu kadar suyu karşılayacak bir tatlı su mevcut değil, zira kaynakların kendini yenileme hızından daha hızlı bir artış mevcut.

Kısacası her yıl temiz su ihtiyacının yüzde 1 oranında artsa bile, 2050 yılında 5 milyar insanın temiz su sıkıntısıyla karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor.

.

Türkiye'deki Temiz Su Durumu

Ülkemizin kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarı 2018 yılı verileri itibarı ile 1.363 metreküp civarında. Bu tabloya göre Türkiye su zengini bir ülke değil aksine temiz su sıkıntısı yaşayan bir ülke olarak kabul ediliyor hatta, nüfus artış hızımız düşünüldüğünde birkaç on yıl içerisinde su fakiri olacağı ve temiz su stresi olan bir ülke olabileceğini gösteriyor.

Derelerimiz ve nehirlerimiz kuruma tehlikesiyle karşı karşıya, birçok nehrimiz kirli akıyor bazı Ergene gibi büyük bazı nehirlerimiz zehir saçıyor ve kullanılabilirlikten çok uzakta. Haritalarımızda gördüğümüz bazı göllerimiz ise artık mevcut değil, yer üstü ve yer altı sularımız giderek azalıyor, kısacası ülkemize her yıl 450 milyar metreküp yağmur yağmasına ve 100 milyar metreküp kullanma imkanına sahibiz üstelik bu miktarın sadece 60 milyar metreküpünü kullanmamıza rağmen su sorunu yaşayacağız, zira su kaynaklarımızı verimli de kullanmıyoruz.

.

Su Tasarrufu

Dünyanın içinde bulunduğu küresel ısınmadan en çok su kaynakları etkilendi. Buharlaşıp atmosfer tabakasına çıkan su buharı tekrar yoğunlaşıp dünyaya dönecek soğukluğa çoğunlukla erişemedi. Bu da tatlı su seviyelerinin giderek azalmasına neden oldu. Bu durumu dengeleyebilmek ve suyun dünyadaki varlığını devam ettirebilmek için su tasarrufu da yapılmalıdır.

1- Evde kullanılan suyun %10'u mutfakta kullanılır, bulaşıklarınızı elde değil makinede yıkamanız, mutfakta kullanılan suyu azaltacaktır, zira elde 100 litrede yıkanan bulaşık makinede 10 litreye yıkanabilir. Meyve ve sebzeyi akan suda değil, bir kap içinde yıkamanız da yarı yarıya su tasarrufu demektir. Sadece bu iki tasarruf mutfakta harcadığınız suyu yarıya düşürecektir. Ayda 10 ton su tüketen bir ailenin bu miktarın yaklaşık 1 tonunu mutfakta tükettiğini düşündüğünüzde %5 tasarruf yapmış olacaktır.

2- Çamaşır makinesi de bir defada 100-150 litre ile çamaşır yıkamaktadır, bu durumda makinenizi yarım dolu olarak ayda 20 defa çalıştırmak yerine tam dolu olarak 10 defa çalıştırmak size aylık 1 ton su tasarrufu sağlayacaktır.

3- Hergün aldığınız duş sürenizi sadece 1 dakika azaltmanız ayda 300 litre su tasarrufu yapmanız demektir. Su tazyikini arttıran ekonomik duş başlıklarını kullanırsanız daha da az su kullanmış olursunuz. 

4- Duş alırken suyun ısınmasını beklediğiniz süredeki musluktan akan suyu biriktirerek, evdeki çiçekleri sulayabilirsiniz, bu şekilde de ayda 100 litreye yakın su tasarrufu sağlamış olursunuz. Sıcak su borularına yalıtım ile bir 100 litre su tasarrufu daha sağlayabilirsiniz.

5- Ellerinizi yıkarken, dişlerinizi fırçalarken, traş olurken muslukları açık bırakmayın. Çevirmeli musluk yerine kullanımı daha kolay olan aç kapa musluklar kullanın. Açık bıraktığımız musluklardan boşa akan su, ayda ortalama 1 tondur.

6- Tuvalet sifonu bir su canavarıdır, farklı hacimlere sahip olmakla birlikte bir sifon deposunun 6 - 8 litre su hacmi olduğu kabul edildiğinde, 4 kişilik bir aile ortalama 1,5 - 2 ton suyunu sifonla tuvalete döküyor demektir. Burada tasarruflu çift basmalı sifon sistemi kullanılması su kullanımını yarıya düşürecektir, bu yapılamıyorsa 1,5 litrelik bir pet şişeyi su ile doldurarak sifonunuzun içine yerleştirin, 300-500 litre su tasarrufu sağlayacaktır.

Sadece bu tedbirler bir evde %30-35 civarında su tasarrufu yapılmasını sağlamaktadır yani ayda 10 ton su yerine 6,5-7 ton su kullanmaya başlayabilirsiniz.

Ayrıca aşağıdaki tedbirler ile su kullanımı da genel olarak düşürülebilir.

1- Atalarımız boşuna dememiş "damlaya damlaya göl olur" diye, saniyede bir damla damlatan bir musluk günde 20-30 litre suyun boşa akması demektir, damlayan bir su başlığını tamir ettiğinizde ayda 600-900 litre su fazla su kullanımını engellemiş olursunuz. Tuvaletteki su sızıntısı ise birkaç her ay ton suyun fazladan kullanılması demektir.

2- Arabanızı kendiniz yıkıyorsanız hortum yerine kova ile su dökerek yıkamanız daha az su harcamanızı sağlayacaktır, bu konuda en az suyu ise oto yıkamacılar kullanmaktadır, susuz temizlemeyi de kullanabilirsiniz.

3- Bahçeniz varsa çok su ihtiyacı olan çim yerine az su ihtiyacı olan bitkileri kullanabilirsiniz, ağaçlarınızın ise geniş yapraklı olmasını ercih edebilirsiniz, bahçenizi veya çiçeklerinizi sabah erken veya akşam saatlerinde sulamanız, buharlaşmanın önüne geçeceği için, daha az su ile sulamanızı sağlayacaktır.

.

Güncelleme Tarihi: 11 Ekim 2019, 10:58

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER