ABD Kaderini Oyluyor

Amerika Birleşik Devletleri bugün sandığa gidiyor ve ABD Başkanı’nı, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’ni ve 100 sandalyeli Senato’nun 33 üyesini seçiyor.

ABD Kaderini Oyluyor

ABD kendine özgü ve son derece farklı bir seçim sistemine sahip, bu nedenle de bu seçim sistemine yabancı herkeste kafa karışıklığına yol açıyor. Öncelikle ABD'de seçimler bir süredir devam ediyor yani oy kullanmak mümkündü, bugün ise bugüne kadar posta yoluyla oy kullanmayan seçmler bugün sandık başına giderek oy kullanacak ve Türkiye saati ile 4 Kasım 05:00'da oy kullanma işlemi tamamlanmış olacak. Bu seçimlerde seçmenler ABD Başkanı’nı, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamını ve 100 sandalyeli Senato’nun 33 üyesini seçecekler. Başkanlık yarışı seçimlere damgasını vururken, yarışan adaylar mevcut başkan Donald Trump ile Joe Biden.

Oy Kullanma Usulü

Belirlenen seçim merkezlerinde ve posta yoluyla oy kullanma seçeneği her eyalette varken, posta yolu ile oy kullanmak şartları eyaşletlere göre fartklılık gösteriyor, bazı eyaletler seçmene oy pusulaları gönderirken, bazı eyaletlerde posta yoluyla oy kullanmak için başvuruda bulunulması gibi şartlar aranıyor.

Başkan Nasıl Seçiliyor?

ABD’de seçimlerde en yüksek oyu alan aday başkan seçilmiş sayılmıyor, seçmenler öncelikle başkanı seçmekle görevli Seçici Kurul'u seçmekteler. Bir eyalette en çok oyu alan parti, o eyalet adına Seçici Kurul'a delegelerini gönderme hakkını da kazanmış oluyor. Seçici Kurul’da toplam 538 delege yer alıyor. Başkan seçilmek için 270 delegeyi toplamak gerek. 

ABD genelinde daha çok oyu almaktan bağımsız olarak delege sayısı yüksek olan eyaletlerde seçimi kazanmak çok daha önemli.  Örneğin bir önceki seçimde Demokratların adayı olan Hillary Clinton, toplamda rakibi Trump'dan ülke genelinde daha fazla oy almasına karşın, delegelerin dağılımı farklı bir tablo oluşturduğu için Seçici Kurul'da çoğunluğu sağlayamadı ve başkan seçilemedi. 

Eyaletlerin delege sayısı ise 10 yılda bir yapılan sayımlardaki nüfusa göre bir oranla belirleniyor. En çok delegeye sahip eyaletler 55 delege ile Kaliforniya, 38 delege ile Teksas, 29 delege ile  New York, Florida, 20 delege ile Illinois ve Pennsylvania. Bazı eyaletler geleneksel olarak pek taraf değiştirmiyorlar bu nedenle bazı eylaetler ise taraf değiştirme olasılıkları nedeniyle az delegeye sahip olsalar da önem kazanıyorlar. Bunlara ise Salıncak Eyalet (Swing State) deniliyor.  Örneğin 11 delegesi olan Arizona, 29 delegesi olan Florida, 16 delegesi olan Georgia, yine 16 delege ile Michigan, 10 delegesi bulunan Minnesota, 15 delegeyle North Carolina, 20 delege ile Pennsylvania, 10 delege ile Wisconsin, 6 delege ile Iowa, taraf değiştirme potansiyeli olan eyaletler.

Anketlerde Son Durum

2016 yılında yapılan seçimler öncesindeki anketler Hillary Clinton'u hem oy oranı hem de delege sayısında önde gösteriyordu, aradaki fark ise genellikle 3 puan civarındaydı ancak anketler delege sayısı hususunda yanıldı, salıncak eyaletlerin bazıları Donald Trump'ı partisi olan Cumhuriyetçileri destekleyince Hillary Clinton ülke toplamında daha fazla oy almasına rağmen Donald Trump başkan seçildi.

Bu yıl ise anketler Joe Biden lehine daha büyük fark göstermekte, bu fark bazı anketlerde 10 pauana kadar çıkmakta, yani oranlar kabaca %52 Joe Biden, %42 Donald Trump şeklinde. Bu yüksek fark yüksek delegeye sahip eyaletler yanında yön değiştirebilecek eyaletlerde de Joe Biden'ı önde gösterdiğinden, Seçici Kurulda da Joe Biden'ın seçilmesi daha yüksek ihtimal olarak değerlendirilyor.

Sonuç Ne Zaman Belli Olacak?

Oyları sayma görevi 3 Kasım akşamı Türkiye saati 4 Kasım 05:00'da başlayacak. İtirazlar üzeirne yeniden sayım söz konusu olmazsa bütün eyaletler kasım ayı içerisinde oylarının sayımını tamamlamış olacak. Oy sayım işlemleri haftaları bulabilse de seçimin ardından yapılan sandık çıkış anketleri, büyük oranda ABD’nin bir sonraki başkanı hakkında resmi olmayan sonucu gösteriyor. Yani yarın akşam ABD’nin bir sonraki başkanının belli olması bekleniyor.

2016 yılında yapılan seçimlerde kritik eyalet olarak Kuzey Carolina ve Pennsylvania belirleyici olmuş, oy sayımlarının başlamasından 4,5 saat kadar sonra Trump bu eyaletleri kazanınca seçimin de galibi ilan edilmişti. Bu yıl da bu eyaletlerin yanı sıra Arizona, Ohio, Wisconsin, Michigan ve Florida'nın belirleyici olacağı tahmin ediliyor. Hatta Ohio bir kahin eyalet, zira 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana bu eyaleti kazanan aday başkanlığı da kazandı.

ABD Anayasasına göre seçilen başkanın dönemi 20 Ocak 2021'den 20 Ocak 2025 arasında, yani seçimi kazanan başkan hemen göreve başlamıyor.

Başka Hangi Seçimler Yapılıyor?

Bütün gözler başkanlık yarısında olmasına karşın aslında ABD'li seçmenler Kongre için de oy kullanacak. Yasamayı temsil eden Kongre, Senato ve Temsilciler Meclisinden oluşuyor. Mevcut durumda Senato'da 3 koltuk ile Cumhuriyetçiler daha fazla, 33 üyesi yenilenecek Senato'da bir değişiklik olma olasılığı yüksek, yani Cumhuriyetçiler çoğunluğunu kaybedebilir, Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar çoğunlukta ve Demokrat çoğunluğun devamını sağlayacak bir sonuç çıkması bekleniyor.

Ayrıca bazı eyaletlerde kritik halkoylamaları da yapılıyor. California'da kefaletlerin nakit olarak ödenmesi uygulamasına son verilmesi Arizona, Montana, New Jersey ve Güney Dakota'da da marihuana kullanımının yasallaştırılmasına halk ylamasına sunulan konulardan bazıları.

Güncelleme Tarihi: 04 Kasım 2020, 12:39

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER