Brexit Sorunu: İngiltere Parlamentosu Anlaşmayı Reddetti

İngiltere Parlamentosu beklentiler doğrultusunda Başbakan Theresa May'in kabul ettiği Brexit anlaşmasını 230 oy farkla reddetti.

Brexit Sorunu: İngiltere Parlamentosu Anlaşmayı Reddetti

Brexit Nedir?

İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’dan oluşan Birleşik Krallık'ın 1973 yılında girdiği Avrupa Birliği'nden ayrılması anlamına gelen Brexit, İngilizce Br (Britanya) ve Exit (çıkış) kelimelerinin kısaltılmış birleşiminden oluşuyor. Aslında bu kelime 2012 yılında Yunanistan ekonomik krizi sonrası gündeme gelen Greece Euro Exit yani Grexit benzeri bir türetme, ancak daha bilinen, popüler olan ve gerçekleşeni diyebiliriz.

Brexit referandumu Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması için 23 Haziran 2016 tarihinde düzenlendi ve katılımcıların yüzde 51.9'u oyunu Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması yönünde kullandı. Bu süreçte mevcut David Cameron hükümeti de brexit taraftarı olarak propaganda yaptı ve David Cameron sürecin yeni bir başbakan tarafından yürütülmesinin gerektiğini belirterek görevden ayrıldı. Bunun üzerine İngiltere'de yeni kurulan Theresa May azınlık hükümeti 29 Mart 2017 tarihinde, Avrupa Birliğinin kurucu anlaşması olan Lizbon Antlaşması'nın 50. maddesinde düzenlenen Avrupa Birliği'nden ayrılma sürecini başlattı. (50. madde için metnin en altına bakınız)

Brexit Süreci

Theresa May azınlık hükümeti referandum sonrası ayrılma sürecini hızlandırmak için adımlar attsa da ilk darbeyi İngiltere Yüksek Mahkemesi’nden yedi, Mahkeme Kararına göre hükümetin hazırlayacağı ayrılma sürecine dair anlaşma Parlamento onayı olmadan uygulanamayacaktı.

Hükümet ikinci darbeyi de, Birleşik Krallık'ın  Avrupa Birliği'nden ayrılma koşullarının tamamen hükümete bırakılmaması yani anlaşma sonrasında parlamentonun her iki kanadında yeni bir oylama yapılmasının kabul edilmesi şeklinde yedi, böylece Theresa May hükümeti AB ile varacağı anlaşmayı Avam Kamarasına ve Lordlar Kamarasına onaylatması gerekti.

Bu durum üzerine 2017 yılının Mart ayında ayrılma için görüşmeler başladı ve 29 Mart 2019 yılında da ayrılmanın tamamlanması öngörüldü, buna uygun olarak 2018 yılı Haziran ayından itibaren bir dizi anlaşma metinleri hazırlandı ancak bu anlaşmalara İngiltere içerisinde sürekli karşı çıkılıyor ve Theresa May hükümetinin kontrolü kaybettiği savunuluyordu.

Brexit Anlaşması Oylaması

İngiltere içinde anlaşmaya karşı çıkılmasının en büyük nedeni Kuzey İrlanda Cumhuriyeti ile İrlanda Cumhuriyeti arasında gümrük olmamasını öngören maddeler, zira İrlanda bölgesinde çatışmalara son veren 1998 tarihli Hayırlı Cuma Anlaşması, İrlanda Cumhuriyeti ve Kuzey İrlanda Cumhuriyeti'nin ortak bir ekonomik pazarda yer almasını; sınırın iki tarafında serbest yaşamı, dolaşımı ve çalışmayı serbest hale getiriyordu, Avrupa Birliğine üyelikle bu sorun ortadan kalkmıştı ancak Avrupa Birliğinden çıkılması ile yeniden bir sorun olarak İrlanda'da karşılık buluyordu, bu nedenle de anlaşma gümrük ve seyahat konusunda İrlanda'ya ayrıcalık tanıyordu. Yine aynı şekilde İskoçya da Avrupa Birliği'nden çıkılmasını istemiyordu, bu nedenle anlaşmaya göre İskoçya'da da Avrupa Birliği'nde kalma konusunda referandum yapılması sesleri yükseliyordu. Böylece kabul edilen Brexit Anlaşması neredeyse Birleşik Krallık'ın parçalanması anlamına geliyordu.

Birleşik Krallık Avam Kamarası, bütün bu çekinceler ve tartışmalar nedeniyle, beklentiler doğrultusunda Başbakan Theresa May'in kabul ettiği Brexit anlaşmasını 230 oy farkla (202'ye karşı 432 oyla) reddetti. Ülkenin yakın tarihinde hiçbir hükümet bir oylamayı böylesi bir farkla kaybetmemişti.

Süreç Nasıl İşleyecek?

Oylama sonucu  Başbakan Theresa May, zaten azınlıkta olan hükümeti için güvensizlik önergesi verilmesini ve Avam Kamarası'nda güven oylaması yapılmasını istedi. Muhalefetin güvensizlik önergesi vermesi üzerine Avam Kamarası'nda güven oylaması yapılacak, azınlık hükümeti güvenoyu alamazsa ve 14 gün içinde Avam Kamarası'nda güvenoyu alabilecek bir hükümet kurulamazsa, İngiltere'de erken seçime gidilecek.

Theresa May hükümetinin güvenoyu alması ancak Avrupa Birliği ile anlaşma sağlanamaması ve tarafların mevcut durumlarını değiştirmemeleri halinde, İngiltere AB'den anlaşma olmadan ayrılacak, ancak bu seçenek iki taraf için de zararlı, zira taraflar arasında gümrüksüz ticaret devri bitecek. 

Bir diğer alternatif ise Avrupa Adalet Divanı'nın 10 Aralık 2018'de aldığı karara göre Birleşik Krallık tek taraflı olarak Brexit sürecini durdurabilir, Avrupa Birliği yetkilileri de sürecin uzatılması gerektiğine dair açıklamlar yapıyor.

.

.

Lizbon Anlaşması 50. Madde

1. Her üye devlet, kendi anayasal kurallarına uygun olarak Birlik’ten çekilmeye karar verebilir.

2. Çekilme kararı alan üye devlet, niyetini Avrupa Birliği Zirvesi’ne bildirir. Birlik, söz konusu devletle, Avrupa Birliği Zirvesi tarafından belirlenen yönlendirici ilkeler ışığında, bu devletin Birlik ile gelecekteki ilişkisinin çerçevesini dikkate alarak, çekilmeye ilişkin kuralları belirleyen bir anlaşmayı müzakere eder ve akdeder. Bu anlaşma, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 218. maddesinin 3. paragrafına uygun olarak müzakere edilir. Anlaşma, Birlik adına, Avrupa Parlamentosu’nun muvafakatini aldıktan sonra, nitelikli çoğunlukla hareket eden Konsey tarafından akdedilir.

3. Antlaşmalar’ın ilgili üye devlete uygulanması, çekilme anlaşmasının yürürlüğe girdiği tarihte, bunun gerçekleşmemesi halinde, Avrupa Birliği Zirvesi oybirliğiyle ve ilgili üye devletle mutabık kalarak süreyi uzatmadığı takdirde, 2. paragrafta belirtilen bildirimden iki yıl sonra sona erer.

4. 2 ve 3. paragrafların amaçları doğrultusunda, çekilen üye devletin Avrupa Birliği Zirvesi’ndeki veya Konsey’deki temsilcisi, Avrupa Birliği Zirvesi veya Konsey’de kendisini ilgilendiren görüşmelere ve kararlara katılamaz. Nitelikli çoğunluk, Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın 238. maddesinin 3. paragrafının (b) bendine göre belirlenir.

5. Birlik’ten çekilen bir devlet Birliğe yeniden katılmak isterse, talebi 49. maddede belirtilen usule tabi olur.

Güncelleme Tarihi: 16 Ocak 2019, 16:07

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER