İzmir Depremler Tarihi

İzmir'de dün gerçekleşen ve şu ana kadar 37 kişinin ölümüne neden olan 6,6 büyüklüğündeki depremin ardından İzmir'deki depremleri inceledik.

İzmir Depremler Tarihi

İzmir hafızalarımızı yokladığımızda kimsenin hatırlamadığı tarihinin en büyük depremlerinden biriyle sarsıldı, hem de 6,6 ile 7,0 arasında değişen deprem büyüklüğü bilgilerine rağmen. İzmir aslında bir deprem şehri ve tarihinde bu büyüklüklerde onlarca deprem ile yıkılmış ve yeniden kurulmuş bir şehir. Özellikle 10 yıldır yaklaşık 7 büyüklüğünde bir deprem olacağına dair haberlerle gündemde kendisine yer bulan İzmir için İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Boğaziçi Üniversitesi Arasında İmzalanan Araştırma Projesi Protokol Sözleşmesi Kapsamında "İzmir Deprem Senaryosu ve Deprem Master Planı" da hazırlanmış durumda. Bu master plana buradan ulaşabilirsiniz.

.

Deprem Nedir?

Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına "DEPREM" denir. Yerkabuğunu oluşturan levhaların birbirine sürtündükleri, birbirlerini sıkıştırdıkları, birbirlerinin üstüne çıktıkları ya da altına girdikleri bu levhaların sınırları dünyada depremlerin oldukları yerler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünyada olan depremlerin hemen büyük çoğunluğu bu levhaların birbirlerini zorladıkları levha sınırlarında dar kuşaklar üzerinde oluşmaktadır. Aslında bu anlatılanlar tektonik deprem türüdür, bunlardan başka volkanik ve çöküntü depremleri de olsa bu türler ülkemizde görülmemektedir.

.

İzmir'deki Büyük Depremler

17, Ön Asya (İzmir, Efes, Sart, Aydın, Manisa ve Alaşehir)

Ön-Asya’daki 12 önemli İyon şehri yıkılmıştır. Gediz ve Büyük Menderes nehirlerinin vadilerinde büyük tahribat yapmıştır. Ege bölgesindeki en büyük felaketlerden biridir.

178, İzmir

İzmir şehri harabolmuş, pek çok yangın çıkmış, zeminde çatlaklar açılmış ve küçük iç liman kapanmıştır. Şehir tekrar inşası için 10 yıl süreyle vergilerden muaf tutulmuştur.

688, İzmir

İzmir’de şiddetli ve tahripkar bir deprem. 20000 ölüden bahsedilir.

1039, İzmir 

İzmir bu deprem dolayısıyla ağır hasar görmüş, en güzel binalar çökmüş ve birçok insan ölmüştür.

20 Mayıs 1654

Deprem İzmir’de, birçok kule ve caminin yıkılmasına, evlerin çökmesine ve can kaybına neden olmuştur.

10 Temmuz 1688, İzmir 

İzmir’de özellikle şehrin aşağı kısmında (deniz kıyısı) yoğun hasar oluşmuş, kamu binalarının dörtte üçünü yıkılmış ve 5000’den daha fazla insan ölmüştür. Zemin göçmeleri nedeni ile sahil hattı ve topoğrafya değişmiştir.

Eylül-Ekim 1723, İzmir 

İzmir’de yüze yakın ev yıkılmış, 500 insan ölmüştür.

24 Mart 1739, İzmir

İzmirdeki tüm evlerin hasar gördüğü bildirilmiştir. Foça ve Sakız’da da hasar büyüktür.

3-5 Temmuz 1778, İzmir 

İzmir tamamıyla harab olmuş, 200 den fazla insan ölmüştür. Bazı yerlerde zemin göçmüştür.

31 Mart 1928, Tepeköy-Torbalı 

İzmir’in güneydoğusunda, Cuma vadisinde, Küçük Menderes ovasında, kuzeyde Gaziemir’den güneyde Cellat’a binlerce ev harabolmuş, 30 kişi ölmüştür.

22 Eylül 1939, Dikili

Bakırçay vadisinde (Dikili, Çandarlı ve Bergama) hasara yol açmış, 2000 civarında ev yıkılmış, 68 kişi hayatını kaybetmiştir.

23 Temmuz 1949, Karaburun-Çeşme 

Sakız Adasında, Karaburun yarımadasının doğu kısmında, Mordoğan ile yarımadanın kuzey burnu arasındaki köylerde ve Çeşme yarımadasındaki köylerde 2000 civarında ev hasar görmüş ve 10 kişi hayatını kaybetmiştir.

18 Mart 1953, Yenice-Gönen

Son 100 yılın İzmir ve çevresindeki en büyük depremidir. Yenice ve Gönen’de ağır hasar vardır. 2000 civarında ev hasar görmüş, 265 kişi hayatını kaybetmiştir. Deprem, Foça ve Karaburun’da VI, İzmir’de ise V ile VI şiddetinde algılanmıştır.

16 Temmuz 1955, Söke-Balat

Söke, Balat ve Sisam Adasında 500 kadar ev hasar görmüş, 23 kişi hayatını kaybetmiştir. İzmir’de birçok yapının duvarları çatlamıştır.

28 Mart 1969, Alaşehir

Gediz vadisinde hasara neden olmuştur. Alaşehir’de 3700 ev yıkılmış, 41 kişi hayatını kaybetmiştir.

1 Şubat 1974, İzmir 

İzmirde Alsancak, Konak ve Karşıyaka semtlerinde 47 yapıda ağır hasar meydana gelmiş, 2 kişi ölmüş ve 7 kişi yaralanmıştır.

1977, 1979, 1992, 1994 yıllarında da maddi hasarlı depremler meydana gelmiştir.

Türkiye'deki Büyük Depremler

13 Aralık 115: Antakya depremi, 7,5 şiddetinde olduğu tahmin edilen bu depremde, 260.000 kişi ölmüştür ve bu deprem "Küçük Kıyamet" diye anılan 1509 Büyük İstanbul depreminden daha şiddetlidir ve kayıtlara geçen en çok ölüm bu depremde olmuştur.

19 Mayıs 526: Yine Antakya depremi  ve bu kez 250.000 kişinin öldüğü tahmin edilmektedir. 

27 Aralık 1939: Erzincan depreminde 33,000 kişi ölmüştür. 7.9 şiddetindeki bu deprem; Türkiye sınırları içerisinde yaşanmış en şiddetli ve büyüklük olarak kaydedilen en büyük deprem oldu. Bu depremle birlikte ilk defa Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın varlığı anlaşılmaya başlanmış ve Türkiye'de deprem ile ilgili konular ele alınmıştır. Bu deprem, Kuzey Anadolu Fayını tetiklediği gibi; doğudan batıya giden deprem serilerinde, 1967 Bolu-Mudurnu depremine kadar bu fay üzerinde sürekli şiddetli depremler olmuştur.

20 Aralık 1942: 7,0 şiddetindeki Niksar-Erbaa depreminde 3.000 kişi ölmüştür. Kuzey Anadolu Fay hattında batıya doğru depremler devam etmiştir.

27 Kasım 1943: 7,2 şiddetindeki Tosya Ladik depreminde 4.000 kişi ölmüştür. Kuzey Anadolu Fay hattında batıya doğru depremler devam etmiştir.

1 Şubat 1944: 7,2 şiddetindeki Bolu Gerede depreminde 3.959 kişi ölmüştür.Kuzey Anadolu Fay hattında batıya doğru depremler devam etmiştir.

19 Ağustos 1966: 6,9 şiddetindeki Muş Varto depreminde 2.394 kişi ölmüştür.

24 Kasım 1976: 7,5 şiddetindeki Van Çaldıran depreminde 3.840 kişi ölmüştür.depremin olduğu günlerde hava sıcaklığının yaklaşık -10° dereceye kadar düşmesi nedeniyle enkaz altında kalanların bir bölümü soğuktan donarak hayatını kaybetmiştir.

17 Ağustos 1999: Gölcük depremi 7,4 şiddetinde olup, 17.118 kişi ölmüştür. İstanbul, Kocaeli Yalova depremden ciddi şekilde etkilenmiş, ülke ekonomisi de sarsılmıştır.

12 Ağustos 1999: Düzce depremi ise 7,2 şiddetindedir ve 894 kişi bu depremde ölmüştür.

23 Ekim 2011: Van depremi de 7,2 şiddetinde olup 601 kişinin ölümüne neden olmuştur.

Bütün dünyada yılda ortalama 700 adet hasar yaratıcı deprem meydana gelmektedir. Kentsel bölgelerde meydana gelen depremler en yıkıcı doğal afetler arasında yer almaktadır. 1923 Kanto (Japonya) depreminde 140,000 ve 1976 Tangshan (Çin) depreminde 240,000 insan hayatını kaybetmiş, 1995 Kobe (Japonya) depreminde meydana gelen toplam kayıplar ise 200 Milyar Doları aşmıştır. Bu tutar Türkiye’ni gayri safi milli gelirine yakındır. Ülkemizde meydana gelen yaklaşık 120,000 aileyi evsiz bırakan 1999 Kocaeli depremindeki toplam kayıpların (fızıksel ve sosyo-ekonomik) 20 Milyar USD civarında olacağı tahmin edilmektedir.

Güncelleme Tarihi: 31 Ekim 2020, 22:17

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER